Nếu vừa chuyển tiền cho kẻ lừa đảo, việc đầu tiên là gọi ngay tổng đài ngân hàng của bạn. Báo đây là giao dịch lừa đảo, đề nghị tra soát và tạm dừng dịch vụ nếu tài khoản có thể đã bị lộ. Sau đó trình báo công an, kèm đầy đủ bằng chứng. Không ai bảo đảm lấy lại được tiền, kể cả ngân hàng hay công an. Tuy vậy, báo càng sớm thì càng có cơ hội ngăn tiền bị chuyển tiếp. Tuyệt đối không trả tiền cho bất kỳ “dịch vụ lấy lại tiền” nào.
Cần số ngay? Tra số tại danh bạ tổng đài các ngân hàng, hoặc gọi số in ở mặt sau thẻ, số trong app chính thức. Không tìm số qua quảng cáo hay trang mạng xã hội.
Bước 1: Gọi tổng đài ngân hàng của bạn
Hãy gọi ngân hàng nơi bạn chuyển tiền đi, không phải ngân hàng của người nhận. Ngân hàng của bạn mới có hồ sơ giao dịch và là bên gửi đề nghị tra soát sang ngân hàng nhận.
Ngân hàng phải làm gì khi bạn báo?
Theo Điều 6 Thông tư 15/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 về cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt (bản hợp nhất năm 2026, đã cập nhật Thông tư 30/2025/TT-NHNN):
- Ngân hàng phải nhận đề nghị tra soát, khiếu nại qua tổng đài có ghi âm, hoạt động 24/7 và tại các điểm giao dịch.
- Khi khách hàng đề nghị vì nghi ngờ gian lận hoặc tổn thất, ngân hàng phải thực hiện ngay biện pháp tạm dừng cung ứng dịch vụ. Ngân hàng chịu trách nhiệm với toàn bộ tổn thất tài chính phát sinh sau thời điểm khách đề nghị tạm dừng.
- Thời hạn khách được đề nghị tra soát do ngân hàng quy định, nhưng không ít hơn 60 ngày kể từ ngày giao dịch. Ngân hàng trả lời khiếu nại trong thời hạn thoả thuận, không quá 30 ngày làm việc.
- Nếu vụ việc có dấu hiệu tội phạm, ngân hàng phải tố giác, báo tin cho cơ quan có thẩm quyền, báo cáo NHNN và thông báo bằng văn bản cho bạn. Nếu cơ quan có thẩm quyền kết luận không có yếu tố tội phạm, trong 15 ngày làm việc ngân hàng phải thoả thuận với bạn phương án xử lý.
Nói gì khi gọi?
- Thời điểm chuyển tiền, số tiền, mã giao dịch (trong biên lai trên app).
- Số tài khoản, tên người nhận, ngân hàng nhận.
- Cách bạn bị lừa, tóm tắt trong vài câu.
- Đề nghị rõ: tra soát giao dịch và đề nghị ngân hàng phối hợp với ngân hàng nhận. Nếu bạn đã đưa OTP, mật khẩu hoặc cài ứng dụng lạ, đề nghị thêm tạm khoá dịch vụ ngân hàng điện tử và thẻ.
- Ghi lại tên nhân viên, thời điểm gọi, mã hồ sơ (nếu có), rồi gửi đề nghị tra soát bằng văn bản theo mẫu của ngân hàng.
Ngân hàng của bạn không thể tự lấy lại tiền đã vào tài khoản ở ngân hàng khác. Việc khoản tiền còn được giữ lại hay không phụ thuộc vào tốc độ báo tin, phối hợp của ngân hàng nhận và quyết định của cơ quan điều tra. Nếu đó chỉ là chuyển nhầm cho người lạ chứ không phải bị lừa, quy trình khác hẳn. Xem bài chuyển khoản nhầm: cách đòi lại tiền.
Bước 2: Chặn thiệt hại tiếp theo
Nhiều vụ lừa không dừng ở một lần chuyển. Nếu kẻ gian đã có OTP, mật khẩu hoặc điều khiển được điện thoại, tài khoản có thể tiếp tục bị rút. Theo cảnh báo của Bộ Công an được báo ngành đăng ngày 08/7/2025, nếu lỡ cài ứng dụng giả mạo, người dân cần liên hệ ngay ngân hàng để khoá tài khoản, tắt nguồn điện thoại và trình báo công an.
- Tắt nguồn hoặc ngắt mạng điện thoại nếu đã cài app lạ, app điều khiển từ xa hay ứng dụng VNeID không tải từ kho chính thức.
- Khoá thẻ qua app (dùng máy khác nếu được) hoặc qua tổng đài. Cách khoá thẻ có trong bài xử lý khi mất thẻ ATM, thẻ tín dụng.
- Đổi mật khẩu ngân hàng, email và mạng xã hội từ một thiết bị sạch.
- Báo nhà mạng nếu nghi bị chiếm SIM nhận OTP.
Thông tư 50/2024/TT-NHNN cũng yêu cầu ngân hàng hướng dẫn khách thông báo ngay khi bị lừa đảo hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, mất thiết bị tạo OTP hay số điện thoại nhận SMS (điểm n khoản 2 Điều 18). Sau khi bị khoá, muốn mở lại dịch vụ bạn có thể phải xác thực lại giấy tờ và sinh trắc học. Xem thêm bài tài khoản bị dừng giao dịch online và cách mở lại.
Bước 3: Trình báo công an
Bộ Công an khuyến cáo người dân trực tiếp đến cơ quan công an để trình báo, hoặc gửi đơn qua đường bưu chính (cảnh báo của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Báo Nhân Dân đăng ngày 15/4/2024). Cách nhanh nhất thường là đến công an xã, phường nơi gần nhất, mang theo:
- giấy tờ tuỳ thân;
- bằng chứng đã lưu (xem Bước 4);
- đơn trình báo ghi rõ diễn biến, số tiền, tài khoản nhận.
Trình báo qua ứng dụng VNeID
Theo hướng dẫn của Bộ Công an đăng năm 2024, VNeID có tính năng “Kiến nghị, phản ánh về an ninh, trật tự” trong mục “Dịch vụ khác”. Bạn chọn tạo yêu cầu mới, điền thông tin vụ việc, đính kèm ảnh, rồi gửi tới công an xã, phường. Bạn cũng theo dõi được tình trạng xử lý trong ứng dụng. Giao diện VNeID có thể đã thay đổi so với hướng dẫn. Nếu không tìm thấy mục này, hãy đến trụ sở công an.
Khi nhận được thông báo về vụ việc, hãy gửi bản sao cho ngân hàng để bổ sung hồ sơ tra soát. Ngược lại, giữ mã hồ sơ tra soát của ngân hàng để cung cấp cho công an.
Bước 4: Lưu bằng chứng ngay, đừng xoá gì
Kẻ gian thường xoá tin nhắn, đổi tên tài khoản hoặc chặn bạn. Hãy chụp màn hình và lưu lại trước khi làm bất cứ việc gì khác:
- biên lai giao dịch trên app ngân hàng và tin nhắn biến động số dư;
- toàn bộ đoạn chat, tin nhắn, email, kèm tên tài khoản, số điện thoại, đường link của đối tượng;
- lịch sử cuộc gọi (số gọi đến, thời điểm), file ghi âm nếu có;
- tên miền website, tên ứng dụng bạn được hướng dẫn cài, ảnh chụp trang web đó.
Không xoá ứng dụng lạ trước khi chụp lại tên và thông tin của nó, nếu việc này an toàn (máy đã ngắt mạng).
Cảnh giác “dịch vụ lấy lại tiền”: bẫy lừa lần hai
Người vừa mất tiền thường là mục tiêu tiếp theo. Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) cảnh báo các đối tượng lập tài khoản, fanpage, website mạo danh đơn vị của Bộ Công an hoặc công ty luật. Chúng quảng cáo dịch vụ “hỗ trợ lấy lại tiền bị treo”, “thu hồi tiền lừa đảo”. Khi nạn nhân liên hệ, chúng yêu cầu cung cấp thông tin và chuyển tiền “làm thủ tục”, rồi liên tục viện cớ đòi thêm.
- Không chuyển bất kỳ khoản “phí”, “thuế”, “tiền xác minh” nào để được trả lại tiền.
- Không làm theo người tự xưng là công an, ngân hàng gọi tới hứa “lấy lại tiền trong 24 giờ”.
- Chỉ làm việc với ngân hàng qua tổng đài, quầy chính thức và với công an tại trụ sở.
Hệ thống SIMO: vì sao app cảnh báo trước khi chuyển
NHNN vận hành hệ thống SIMO (Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán). Từ cuối năm 2025, SIMO cung cấp dịch vụ truy vấn trạng thái các tài khoản, ví điện tử nghi ngờ liên quan gian lận, lừa đảo. Nhờ đó, app ngân hàng có thể hiện cảnh báo khi bạn chuyển tới những tài khoản này.
Theo số liệu NHNN được Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ đăng ngày 21/9/2026, đến ngày 26/8/2026 đã có trên 5,1 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo qua SIMO. Trong đó gần 1,7 triệu lượt đã tạm dừng hoặc huỷ giao dịch, với tổng số tiền trên 5,7 nghìn tỷ đồng.
Cảnh báo không có nghĩa người nhận chắc chắn là kẻ lừa đảo. Đó là tín hiệu rủi ro, và bạn vẫn là người quyết định. Nhưng nếu app đã cảnh báo mà người bên kia vẫn hối thúc “cứ chuyển đi, hệ thống báo nhầm”, hãy dừng lại và gọi hotline chính thức của ngân hàng để hỏi.
Câu hỏi thường gặp
Ngân hàng có phải bồi thường số tiền bị lừa không?
Phụ thuộc vào kết quả tra soát và việc xác định lỗi. Thông tư 15/2024 yêu cầu ngân hàng bồi hoàn trong tối đa 05 ngày làm việc kể từ ngày thông báo kết quả, với tổn thất không do lỗi của khách hàng. Với tổn thất phát sinh sau khi bạn đã đề nghị tạm dừng dịch vụ, ngân hàng chịu trách nhiệm. Nếu chính bạn đã đăng nhập và xác nhận lệnh chuyển theo lời kẻ gian, ngân hàng có thể xác định đó là giao dịch do bạn thực hiện. Khi đó việc thu hồi tiền chủ yếu phụ thuộc vào cơ quan điều tra.
Đã quá vài ngày mới phát hiện, còn báo được không?
Vẫn nên báo ngay. Thời hạn đề nghị tra soát với ngân hàng tối thiểu là 60 ngày kể từ ngày giao dịch (con số cụ thể ghi trong điều khoản của từng ngân hàng). Trình báo công an là thủ tục riêng. Tuy vậy, càng muộn thì tiền càng có thể đã bị rút khỏi tài khoản nhận.
Kẻ gian đòi tôi quét khuôn mặt “để hoàn tiền”, có nên làm?
Không. Quét mặt là bước xác nhận giao dịch, kể cả giao dịch chuyển tiền đi. Ngân hàng chỉ yêu cầu xác thực trên app chính thức của chính bạn. Quy định chi tiết có trong bài khi nào phải xác thực sinh trắc học.
Có thể đến chi nhánh ngân hàng thay vì gọi điện?
Có. Thông tư 15/2024 yêu cầu ngân hàng nhận đề nghị tra soát cả tại điểm giao dịch. Hãy gọi tổng đài trước để tạm dừng dịch vụ ngay, rồi ra chi nhánh nộp đề nghị bằng văn bản. Tìm điểm giao dịch gần nhất trong danh sách chi nhánh ngân hàng theo tỉnh thành.
Tóm lại
- Gọi ngay tổng đài ngân hàng của bạn: đề nghị tra soát, tạm khoá dịch vụ nếu lộ OTP hoặc mật khẩu. Ngân hàng phải tạm dừng ngay khi bạn đề nghị (Thông tư 15/2024).
- Trình báo công an nơi gần nhất, hoặc gửi qua mục “Kiến nghị, phản ánh về an ninh, trật tự” trên VNeID.
- Lưu toàn bộ bằng chứng: biên lai, tin nhắn, số điện thoại, link, lịch sử cuộc gọi.
- Không trả tiền cho “dịch vụ lấy lại tiền”. Đây là thủ đoạn lừa lần hai đã được Bộ Công an cảnh báo.
- Không có gì bảo đảm lấy lại được tiền. Hãy coi cảnh báo SIMO trên app là tín hiệu để dừng lại và kiểm tra.
Bình luận bài viết